Nomonanoto Show

Friday, January 13, 2017

ለመሆኑ የዛሬ 15 ኣመት ከሲዳማ የክልል ጥያቄ ጋር በተያያዘ ለተነሳው ጥያቄ የጥይት እሩምታ ምላሽ በመስጠት ለበርካታ ንጽሃን ሲዳማዎች እልቂት ምክንያት የሆኑት የዛሬዎቹ ከፍተኛ ኣመራሮች የማይጠየቁት መረጃ ጠፊቶ ነውን?

የኣገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ሰሞኑን በኣጠቃላይ ወቅታዊ ፖለቲካ ጉዳዮች ላይ ከጋዜጠኞች ጋር የተወያዩ ሲሆን፤ የገዥውን ፓርቲ ከፍተኛ ኣመራሮችን በተመለከተ ለተነሱት ጥያቄዎች ምላሽ ሰጥተዋል። ከተነሱ ጥያቄዎች መካከል የከፍተኛ ኣመራር ተጠያቂነትን የተመለከቱ ሲሆን፣ ''ከፍተኛ አመራሩ ተጠያቂ ያልሆነው ማስረጃ ስለሌለ ነው''ብለዋል።

ለመሆኑ የዛሬ 15 ኣመት ከሲዳማ የክልል ጥያቄ ጋር በተያያዘ ለተነሳው ጥያቄ የጥይት እሩምታ ምላሽ በመስጠት ከበርካታ ንጽሃን ሲዳማዎች እልቂት ምክንያት የሆኑት የዛሬዎቹ ከፍተኛ ኣመራሮች የማይጠየቱት መረጃ ጠፊቶ ነው?ለማንኛውም ዝርዝር ወሬው ከታች ያንቡ፦ 
ፎቶ  ከሪፖሪተር ጋዜጣ 

‹‹ከፍተኛ አመራሩ ተጠያቂ ያልሆነው ማስረጃ ስለሌለ ነው›› ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ደሳለኝ

-  ማስረጃ ከተገኘ የትኛውንም አመራር አንተውም ብለዋል
-  የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን ለማንሳት የሚያጣድፍ ነገር አለመኖሩን ጠቁመዋል
ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ደሳለኝ መደበኛውን ጋዜጣዊ መግለጫ ከሰጡ ሁለት ዓመት ገደማ ሆኖታል፡፡ ባለፈው ሰኞ ጥር 1 ቀን 2009 ዓ.ም. የግሉን ፕሬስ ጨምሮ ለውጭ ጋዜጠኞች በጽሕፈት ቤታቸው ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጥተው ነበር፡፡ በዚህ ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ የተገኙ ጋዜጠኞች ለጠቅላይ ሚኒስትሩ የተለያዩ ጥያቄዎችን አቅርበዋል፡፡ ዋና ዋና ከሚባሉት መካከል የመንግሥት ከፍተኛ አመራሮች ሥልጣንን ለግል ጥቅም ማዋልና አለመጠየቅ፣ በአጥፊዎች ላይም ዕርምጃ ሲወሰድ የላይኛውና የታችኛው አመራር ቢባልም ዝቅተኛውና መካከለኛ አመራሩ ብቻ እንደሚጠየቅ፣ ኦሮሚያ ክልል በአዲስ አበባ ላይ ያለው ሕገ መንግሥታዊ ልዩ ጥቅምን በተመለከተና በወልቃይት የወሰን ጥያቄ ምላሽ አሰጣጥ፣ በአገሪቱ ተከስቶ በነበረው ደም አፋሳሽ ግጭት ምክንያት የወጣው የአስቸኳይ ጊዜ መነሳትን በተመለከተ፣ ወዘተ ናቸው፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከጋዜጠኞቹ ለቀረቡት ጥያቄዎች የሰጧቸውን ምላሾች ለመመልከት እዚህ ላይ ይጫኑ፡፡
ምንጭ

Monday, January 9, 2017

የደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች ያጋጠማቸውን ኪሳራ በማስመልከት ባለፈው ዓመት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ፣ በፋይናንስ ኢንዲስትሪው ውስጥ እንግዳ ውሳኔ ማሳለፉ ይታወሳል፡፡ ብሔራዊ ባንክ ሰኔ 10 ቀን 2008 ዓ.ም. ይፋ ያደረገው መመርያ፣ በባንክ ዘርፉ ውስጥ ያለተለመደ ስለነበር ጉዳዩ ሲያነጋግር ቆይቷል፡፡
ገዥው ባንክ የአገሪቱ ባንኮች እንዲተገብሩት ያስተላለፈው ሰርኩላር፣ ከተለያዩ ባንኮች ብድር የወሰዱ የደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች የነበረባቸውን የብድር ዕዳ ከሌሎች ተበዳሪዎች በተለየ እንዲታይና ለብድር አከፋፈል ከተቀመጠው መመርያ ውጭ እንዲስተናገድ የሚያዝ ነው፡፡
የአገሪቱ ባንኮች የሚሰጡትን ብድር እንዲሁም የአመላለስ ሥርዓቱን የተመለከተው ይህ የገዥው ባንክ መመርያ፣ ለአንድ ብድር የተሰጠው የመክፈያ ጊዜ ከሦስት ጊዜ በላይ ማራዘም ወይም ማስታመም እንደማይቻል ይደነግጋል፡፡ የደቡብ ቡና አቅራቢዎች ግን ይህ መመርያ ሳይተገበርባቸው እንዲስተናገዱ ብሔራዊ ባንክ  ለንግድ ባንኮች የላከው ሰርኩላር ያሳስባል፡፡   
ቡና አቅራቢዎቹ ከዚህ መመርያ ውጭ ብድራቸው ከሦስት ጊዜ በላይ እንዲራዘምላቸው ከመፍቀዱም ባሻገር የነበረባቸውን ውዝፍ ብድር በወቅቱ ባለመክፈላቸው ለማስያዣነት ያቀረቧቸው ንብረቶችም እንዳይሸጡ የሚከላከል ነው፡፡ በብሔራዊ ባንክ ለአጭርና ለመካከለኛ ጊዜ ተበዳሪዎች የብድር ማስታመሚያ ጊዜ እንደተሰጠ የሚገልጸው አንቀጽ፣ ቡና አቅራቢዎቹ ላይ እስከ መጪው 2010 ዓ.ም. ድረስ ተፈጻሚ እንዳይሆን የሚያዝ የሁለት ዓመት የዕፎይታ ጊዜ ሰጥቷል፡፡
በዚህ ሰርኩላር ምክንያት ባንኮች ለሰጡት ብድር መያዣ የነበሩ ንብረቶችን በሐራጅ ለመሸጥ ሲያነጋግሩ የነበሩትን የሐራጅ ማስታወቂያ አቁመዋል፡፡ ለቡና አቅራቢዎቹ የተሰጠው ይህ ዕድል፣ ከ200 በላይ የደቡብ ቡና አቅራቢዎች ያልከፈሉት ውዝፍ የብድር ዕዳ ቢኖርባቸውም ተጨማሪ ብድር እንዲያገኙ ጭምር የሚፈቅድላቸው ሆኗል፡፡
ብድር መክፈል ላልቻሉ አቅራቢዎች ተጨማሪ ብድር እንዲሰጡ የሚያዘው የገዥው ባንክ መመርያ በተለይ የግል ባንኮችን ሲያስጨንቅ ቆይቷል፡፡ አቅራቢዎቹ የተበደሩትን ብድር መመለስ ከሚጠበቅባቸው ጊዜ በላይ ያዘገዩ በመሆኑ ምን እናድርግ? የሚለው ጥያቄ ለባንኮቹ አሳሳቢ ነበር፡፡
ብሔራዊ ባንክ ከተለመደው አሠራር ውጭ በመሥራት ይህንን ዕርምጃ የወሰደው፣ የደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች ለተከታታይ ዓመታት በቡና ዋጋ መውደቅ ምክንያት ከፍተኛ ኪሳራ እንደረሰባቸው በማስታወቃቸው ነው፡፡ ከፍተኛ ግምት ያለው ንብረት ለባንክ ማስያዣነት በመዋላቸው፣ ንብረታቸው ከተሸጠም ሊደርስባቸው ይችላል ተብሎ የተፈራው ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ቀውስ ከግምት ውስጥ ገብቶ እንደሆነም የብሔራዊ ባንክ ማስታወቁ አይዘነጋም፡፡
የቡና አቅራቢዎቹ መንግሥት እንዲታደጋቸውና ችግራቸው እንዲቀርፍላቸው በተደጋጋሚ ጥያቄ ያቀረቡት በደቡብ ክልል ቡና አጣቢዎችና አቅራቢዎች ዘርፍ ማኅበር በኩል ነበር፡፡ የማኅበሩ ሊቀመንበር አቶ ዘሪሁን ቃሚሶ እንደሚሉት፣ በደቡብ ክልል በተለይ በሲዳማ አካባቢ የተፈጠረው ችግር ያለመንግሥት ጣልቃ ገብነት የማይፈታ ነበር፡፡ መንግሥት ያሳለፈው ውሳኔ ለዓመታት ሲገላበጥ የመጣውን ብድር የመክፈል ጫና እሱንም ተከትሎ ሊመጣ የሚችለው ቀውስ በዝርዝር ታይቶ ስለታመነበት፣ የተወሰደ ዕርምጃ መሆኑንም አቶ ዘሪሁን ያስረዳሉ፡፡ ማኅበሩን ጨምሮ የደቡብ ክልል መንግሥት በጉዳዩ ላይ እጁን በማስገባት ቡና አቅራቢዎቹ በመንግሥት እንዲታገዙ በማለት ያቀረበው አቤቱታ በፌደራል መንግሥት ተቀባይነት ሊያገኝ ችሏል፡፡
ስለተከሰተው ችግር በቀረበው መረጃ መሠረት፣ በሐዋሳ ከተማ ብቻ ቡና አቅራቢዎቹ ከ2,400 በላይ መኖሪያ ቤቶችን ማስያዛቸው አንዱ ማሳያ ሆኖ ተገኝቷል፡፡ አቶ ዘሪሁን እንደሚገልጹት፣ ይህ ሁሉ ንብረት ለዕዳ ማስመለሻነት በባንኮች ቢሸጥ ኑሮ ቀውሱ በቡና አቅራቢዎቹ ላይ ብቻ ሳይሆን፣ ንብረቱ በአብዛኛው የቡና አቅራቢዎቹ ቤተሰቦችና የወዳጆቻቸው በመሆኑ ችግሩ ሰፊ ሊሆን እንደሚችል ያሳያል፡፡
ይህ ከታየ በኋላ ብሔራዊ ባንክ የተበዳሪዎቹ የዕዳ መክፈያ ጊዜ እንዲራዘም፣ ተጨማሪ ብድር ከፈለጉም እንዲሰጣቸው በማለት ውሳኔውን ለአበዳሪ ባንኮች ማስተላለፉ ሲዘገብ ቆይቷል፡፡
ከዚህ ውሳኔ ባሻገር ቡና አቅራቢዎቹ በግል ባንኮች የሚፈለግባቸውን ብድር ጠቅልለው ወደ መንግሥት ባንክ እንዲያዘዋውሩም ዕድል ተሰጥቷቸዋል፡፡ በግል ባንኮች እጅ ይገኝ የነበረውን ብድር ወደ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ እንዲዛወር የሚደረገውም በፈቃደኝነት ቢሆንም፣ ከ200 ውስጥ አብዛኞቹ ብድራቸውን ወደ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አዛውረዋል፡፡ ‹‹አሁን ነገሮች ተለውጠዋል፡፡ መንግሥት ብድራችን እንዲራዘም፣ ተጨማሪ ብድር እንድናገኝና በግል ባንኮች ያለው ብድራችን ወደ መንግሥት ባንክ እንድናዛውር በማድረጉ ከሞት አድኖናል፤›› በማለት አቶ ዘሪሁን የመንግሥትን ዕርምጃ አሞካሽተዋል፡፡
የቡና አቅራቢዎቹን ብድር ከግል ባንኮች የተረከበው ንግድ ባንክ፣ የብድር መክፈያ የዕፎይታ ጊዜ በመስጠት ቡና አቅራቢዎች ተረጋግተው ወደ ሥራ እንዲገቡ ማስቻሉን አቶ ዘሪሁን ጠቅሰዋል፡፡ በዕዳና በኪሳራ ችግር ውስጥ የቆየው የአካባቢው ቡና አቅራቢ ተጨማሪ ዕድል እንዳገኘ የሚገልጹት አቶ ዘሪሁን፣ በምርት ዘመኑ ለቡና ግዥ የሚያውሉት ከ1.7 ቢሊዮን ብር በላይ የሥራ ማስኬጃ ብድርም እንደተለቀቀላቸው ያስረዳሉ፡፡ በዚህ ሥራ ማስኬጃ ገንዘብ በኪሳራ ከገበያ ወጥቶ የነበረው ቡና አቅራቢ በሐራጅ ሊሸጥበት የነበረውን ንብረት ከማዳኑ በላይ ቡና ገዝቶ እንዲያዘጋጅ ዕድል ሰጥቶታል፡፡
ለሥራ ማስኬጃ በተገኘው ብድር አማካይነት ሥራ ፈተው የቦዘኑ መፈልፈያ ማሽኖች በአሁኑ ወቅት ዳግመኛ ወደ ሥራ መግባታቸውንና በማኅበሩ ሥር የሚገኙ ቡና አቅራቢዎችም ቡና እየገዙ በመፈልፈል ሥራ እንደተጠመዱ የማኅበሩ ሊቀመንበር አቶ ዘሪሁን ጠቅሰዋል፡፡ እንደ እሳቸው ገለጻ፣ በሲዳማ ዞን ብቻ ከ60 ሺሕ ቶን በላይ ቡና መሰብሰቡን፣ ይህም በአንድ የምርት ዘመን ከሚሰበሰበው ይልቅ ከፍተኛ የሚባል መጠን ነው፡፡ በዓመት ሲበሰብ የቆየው ከ35 ሺሕ እስከ 40 ሺሕ ቶን የሚገመት እንደነበር ያስታወሱት አቶ ዘሪሁን፣ ዘንድሮ ምርቱም ጥሩ ስለነበርና ከገበያ የወጡ አቅራቢዎችም ዳግመኛ ወደ ሥራ በመመለሳቸው ከታሰበው በላይ ቡና ሊሰበሰብ እንደቻለ ገልጸዋል፡፡
ከዚህ ቀደም ቡና በሚሰበሰብበት ወቅት የሚወጣው የተጋነነ ዋጋ፣ የግብይት ሥርዓቱን ያስተጓጉል እንደነበር ጠቅሰው፣ በአሁኑ ጊዜ ግን እንዲረጋጋ ለማድረግ የተሠራው ሥራ ለውጤቱ አስተዋጽኦ ነበረው ተብሏል፡፡ ለሚዘጋጀው ቡና የሚቀርበው ዋጋ አሁንም እንደሚያሳስብ ይሁንና ግን ሌሎች አሳሳቢ ችግሮች በመቀረፋቸው አቅራቢዎች እፎይታ ማግኘታቸውን የሚገልጹት የማኅበሩ ሊቀመንበር፣ በምርት ዘመኑ ከሚያገኙት ገቢ የባንክ ዕዳቸውን መክፈል እንዲጀምሩ ያስችላል የሚል ተስፋ ሰንቀዋል፡፡ እንዲህ ያለ የመንግሥት ውሳኔ ባይተላለፍ ኑሮ ይፈጠር የነበረው ቀውስ ቀላል እንዳልሆነ የሚናገሩት አቶ ዘሪሁን፣ አቅራቢዎቹ ያለባቸውን ብድር ለመክፈል የሚያስችል የዕፎይታ ጊዜ ማግኘታቸውም ተጨማሪ ዕድል እንደሆነላቸው ይናገራሉ፡፡
የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የተረከበው የአቃራቢዎቹ ዕዳ በሦስት ዓመት ጊዜ ውስጥ ተጠናቆ እንዲከፈለው የተመቻቸው ዕድል ሌሎች የባንክ ተበዳሪዎች ያላገኙት በመሆኑ ይህንን ዕድል ቡና አቅራቢው በአግባቡ እንዲቀጠምበት ማኅበሩ እየሠራ እንደሚገኝም አስታውቋል፡፡ በመንግሥት የተሰጠውን ዕድል በአግባቡ ለመጠቀም እንዲችልም ለዚህ ተብሎ ከተቋቋመ ኮሚቴ ጋር ማኅበሩ እየሠራ መሆኑ ታውቋል፡፡
ለደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች የተሰጠው ዕድል ግን በወቅቱ አነጋጋሪ ሆኖ መቆየቱ አይዘነጋም ነበር፡፡ ኪሳራ የገጠመው ቡና አቅራቢ በዚያ አካባቢ ያለው ብቻ ነው ወይ? የሚል ጥያቄ አስነስቶ የነበረ ሲሆን፣ ባንኮች በብድር የሚሰጡት የሕዝብ ገንዘብስ በዚህ መልኩ መስተናገድ ነበረበት ወይ? የሚለውም አይዘነጋም፡፡ ይሁንና እንደ ደቡብ ክልል ቡና አቅራቢዎች ሁሉ በሌሎች ክልሎችም ተመሳሳይ ችግር ያገጠማቸው አቅራቢዎችን ለመደገፍ ተመሳሳይ ሥርዓት ተዘርግቶ ጥያቄዎቻቸውን ማስተናገድ እንደተጀመረ  ይነገራል፡፡
አቶ ዘሪሁንም በአንዳንድ የኦሮሚያ አካባቢዎች ያሉ ቡና አቅራቢዎች የእነሱን ዓይነት ዕድል እንዳገኙ ጠቅሰዋል፡፡ ‹‹የእኛ ከሁሉ የከፋ ቢሆንም ይህ ዕድል መሰጠቱ ለሌሎችም ተርፏል፡፡ ስለዚህ የመንግሥት ውሳኔ ዘርፈ ብዙ ጥቅሞች ይኖሩታል፡፡ በተለይ ባንኮች ብድራቸውን እንዲያገኙ፣ በቢሊዮን ብሮች የሚገመቱ ንብረቶች በሐራጅ ከመሸጥ እንዲድኑ ከመደረጉ በላይ ተጨማሪ ብድር በመገኘቱም ከፍተኛ የቡና ምርት ለውጭ ገበያ እንዲቀርብ በር ከፍቷል፤›› በማለት ተናግረዋል፡፡
ትልቁ ችግር ግን ይህን መሰሉን ዕድል የማኅበሩ አባላት ምን ያህል ይጠቀሙበታል? ለሚለው ጥያቄ ተገቢውን ምላሽ ማግኘቱ ነው፡፡ ይህ ሁሉ ተደርጎም አሁንም ብድሩን መክፈል ካልቻሉስ? የሚል ጥያቄ የቀረበላቸው አቶ ዘሪሁን፣ ተመሳሳይ ችግር እንዳይፈጠር ኮሚቴውና ማኅበሩ በጋራ እየሠሩ ነው ብለዋል፡፡ እያንዳንዱ የዕድሉ ተጠቃሚ ብድሩን በአግባቡ የሚከፍልበት አሠራር የተመቻቸ ስለሆነ ብድሩን ለመክፈልና ከነበረው ቀውስ ለመውጣት ይችላል የሚል እምነት እንዳላቸው ሊቀመንበሩ ይናገራሉ፡፡
When you next take a sip of coffee, spare a thought for how it got there. From the ideal soil to the mysteries of “split-roasting”, we lay bare the secret life of the coffee beanAs with wine, the “terroir” a coffee is grown in – that is, the soil, topography and climate – has a strong effect on its taste. Coffee grows best near the equator, in warm, humid climates. Of the two main types of coffee, arabicas thrive at altitudes of 1,000 to 2,000 metres; robustas at between 100 and 800 metres.

Key growing regions include Brazil, Colombia, Costa Rica, Guatemala, Kenya, India and Ethiopia. Nespresso coffee experts travel the world in search of the finest beans to blend together into its 24 different Grands Crus, sourced from small coffee producers who are then supported and given expert advice through the Nespresso AAA Sustainable Quality™ Program.
One such farmer is Jaime Elias Eraso, whose land in Nariño, south-western Colombia, benefits from abundant sunshine at high altitudes, ideal rainfall, and rich volcanic soil. “Thanks to the increase in income paid for the sustainable quality of our green coffee,” he says, “we have been able to do things like fix up our house, and I bought another plot for growing coffee.”

It starts with a cherry

The fruit on a coffee tree starts off as a green cherry, turning to a vibrant red when ripe. It’s vital to identify the right moment. “The quality of coffee can be completely destroyed if it is harvested before it is ripe or when it is overripe,” says Alexis Rodriguez, green coffee quality and development manager for Nespresso.
The coffee cherries used in the Nespresso Grands Crus are mostly harvested by hand, with pickers using their skill and expertise to determine the readiness and quality of each cherry. Even when machines are used, the harvest is filtered for imperfections and cherries are graded accordingly.

Enter the bean

Nestled inside each red cherry are two green beans – they only turn brown when roasted. Three different methods are used to extract them.
If coffee is processed using the “dry method”, it’s referred to as “unwashed” coffee. In this quick, easy and inexpensive method, cherries are simply dried on large surfaces in the fresh air for three weeks to a month.
The second method, favoured by Nespresso, is the “wet method”. This involves removing the seed and washing off any residual fruit flesh before drying and milling the beans. This takes more time and investment, but intensifies aromatic flavours and reduces any bitterness.
The “semi-dry method” is the third option: if this hybrid of the wet and dry methods is performed correctly, it can maintain the balance between the coffee’s body and acidity.

On the move

After green coffee has been processed, it typically has a long journey to a production centre. In the case of Nespresso beans, they are taken to, Switzerland, after being shipped to Europe by boat via the most expedient shipping routes, to protect the quality of the fresh harvest.
There, a rigorous round of quality control begins, with every 60kg bag of coffee tested for conformity of physical and sensorial properties, the degree of humidity and the quality of coffee beans delivered. The experts at Nespresso take a sample from each sack to roast and taste – a final assurance of quality.

The “alchemy” of roasting, blending and grinding

Blending coffees from different regions and roasting them to develop their full potential is a crucial stage in the bean-to-cup process. Green coffee is selected for characteristics including aroma, finesse and lasting aftertaste, then skilfully combined with beans from a different origin for complementary aromas and extra body.
The best coffee producers, such as Nespresso, use a complex, time-consuming and skilled process known as “split-roasting”. This is where each component in the blend is roasted at different temperatures and for different durations before being blended, in order to bring each one to perfection. To take just one example, in the Bukeela ka Ethiopia blend, wild and musky beans from western Ethiopia are roasted darker and shorter to add body, then blended with beans from the southern Sidama region that have been roasted longer and lighter, to bring out their floral, bergamot notes.
The grind completes this stage of the process. After roasting, the coffee beans are transferred to an airtight silo, preserving their aroma, before being placed in a grinder that reduces the beans to a powder. Each grind is accurately calculated to perfectly suit the blend of origins and produce top-quality coffee.

Sealed-in freshness

The final stage of the journey is to your cup. Once roasted, beans can rapidly lose their freshness and flavour. Nespresso came up with an elegant solution to this problem when it began 30 years ago: its hermetically sealed aluminium capsules protect the Grand Cru coffees from light, air and humidity, so the coffee arrives in your cup as fresh as when it was ground. The clever capsule shape ensures an even flow of water through the ground coffee during extraction, and each one has an instantly recognisable signature colour, so you can choose your favourite blend at a glance.

A sustainable future

Nespresso aims to increase its collection capacity for used aluminium capsules to 100% wherever the company does business, and to source 100% of its aluminium capsule material in line with the world conservation union’s new Aluminium Stewardship Initiative standards.
By 2016, more than 70,000 farmers across 11 countries have joined Nespressos AAA Sustainable Quality™ Program, representing more than 80% of the company’s total coffee supply. With support from long-term partners Rainforest Alliance and Fairtrade, Nespresso has a target of sourcing 100% of its permanent Grand Cru range through the program by 2020, and expanding the scheme in Ethiopia, Kenya and South Sudan.

Monday, December 12, 2016

Photo from UNESCO
"Today, the Sidama area has only a small number of schools, and inadequate health services, though primary education has increased recently. The people have repeatedly complained that Sidama does not have regional autonomy in the country and asked for the government to give the Sidama people their own region."

Demographics

They number 12 million (4.01% of the population) of whom 149,480 are urban inhabitants, the third most populous ethnic group in Ethiopia. Their language is called Sidaamu-afoo, which according to the 1994 national census was the mother language of 99.5% of this ethnic group. According to one authority, the majority of the Sidama practice their traditional beliefs, and only in the 1960s that European missionaries came to their region did any leave that faith. However, according to the 1994 national census, only 14.9% practice traditional beliefs while the majority (66.8%) are Protestant, 7.7% Muslim, 4.6% Catholic, and 2.3% practice Ethiopian Orthodox Christianity.

Saturday, December 10, 2016

Photo
Recently, this writer met Abebe Bedasso who resides in Sheha Gekele Kebele, Wondo Genet Woreda in South Nation and Nationalities and Peoples State.
When we arrived at his home, he had been preparing coffee bean for sale. He left his work behind and took us to a place where there was a big hole found at the back of his house. This writer asked him, "What is it?" He replied then "a bio-gas." Previously, his neighbors had been using enormous firewood to meet their daily energy demand. They did not realize the great impact the deforestation can bring on the environment.
Unlike the previous days, things seem to change. Thanks to bio-gas; the forest has not been denatured to ash. When Abebe was asked the purpose of the bio-gas. He responded, "I am using bio-gas to cook every thing, except Injera." But, still he uses much of firewood to cook Injera due to lack of oven. Bio-gas has also been serving him to cook other foods and as a lamp for their home.
Obviously, animal ruin can serve as an input for bio-gas preparation. Previously, they took the ruin to their plot and make it dry to replace firewood. Unfortunately, the smoke that has its own impact on health comes out of it. On the contrary, these days, no smoke observed since the animal's ruins are used for bio-gas preparation. After extracting the bio-gas, the by-product would be used on the farm land to increase agricultural productivity, especially coffee.
The experience of farmer Abebe who has been identified as a model farmer should be scaled up across the nation. In the Woreda, including Abebe, few individuals have got a chance of benefiting from bio-gas service. In this regard, Oromia State Wondo Woreda Water and Energy Bureau Energy Core Process Owner Zelekash Demisse told this writer that though her office has been striving to scale up this best practice to other beneficiaries, they are facing shortage of finance.
Though the farmers have understood the benefit of bio-gas, they could have the capacity to cultivate it. "We have no capacity to supply input and install the bio-gas for the farmers. Only few farmers are benefiting from the bio-gas services through the support that have got from various donors. Considering endless benefit of bio-gas, some four farmers have been installed through spending money from their pocket."
"When farmers heard this, they retreat back," she said. Besides preventing deforestation, bio-gas has huge economic benefits. The health problem that comes out of smoke has also been resolved. Indeed, except the cost needed to install the bio-gas facility, it does not require additional investment. Considering multifaceted benefit of bio-gas, Zelekash has requested assistance of donors to further expand the bio-gas services for more farmers. Though Hawassa University and Wondo Genet Forest and Natural Resource College have given unreserved support providing input for bio-gas, it is not as per the desired level, she said.
Research and Technology Transfer Coordinator Dr. Motuma Tolera at the college said that the College has been making various activities. Accordingly, besides teaching and learning process, the collage has a mission of conducting research and providing community service to make the public beneficiary. The research results have not been putting on the shelf, he said. Instead, they are reaping fruits.
Producing huge amount of fish in a small plot of land, protecting ecosystem, increasing productivity in some selected fruits, expanding bio-gas are some of the research that bear fruits. By and large, over 21 researches have been conducting in Wondo Genet and Wondo Woredas. Though the College has been making various researches regarding bio-gas, the research conducted has not efficient, as beneficiaries said.
Collage Community Service Coordinator Samuel Bekele said that the College has given prior attention to other research areas, that is why, it declines to provide input support for bio-gas. But, the professional assistance has still been providing to farmers. "We work jointly with woreda administration and various NGOs, he said. Because, there is limitation of budget.
The prime measure taken to reduce the impact of climate change is preventing deforestation. To make this happen, it is essential to control deforestation through expanding bio-gas. Best practices that observed in Wondo Genet woreda should be replicated in other villages across the country.
Source